Yeni kira dönemine geçecek kiracılar açısından belirleyici olan konu, mevcut bedelin hangi oranda artırılabileceği. Yasal üst sınırın açıklanmasıyla birlikte farklı kira tutarları için ödenecek yeni miktarlar da hesaplanabiliyor.
Kasım ayında kira zammı yüzde 31,23 olarak mı uygulanacak?
Kasım ayında yenilenen kira sözleşmelerinde TÜFE’nin 12 aylık ortalamalara göre değişim oranı yüzde 31,23 olarak belirlendi. Bu oran, konut ve çatılı iş yeri kiralarında uygulanabilecek azami artış sınırını ifade ediyor. Sözleşmesi kasım ayında yenilenen kiracılar bakımından hesaplama bu veri üzerinden yapılıyor.
TÜİK’in açıkladığı ekim ayı enflasyonunda aylık artış yüzde 2,58, yıllık artış ise yüzde 29,77 oldu. Kira artışında esas alınan 12 aylık ortalama ise bu iki göstergeden farklı olarak yüzde 31,23 seviyesinde gerçekleşti. Dolayısıyla kira zammı hesaplanırken yıllık yüzde 29,77 oranını kullanmak doğru sonucu vermiyor.
Kira sözleşmesinde artış hükmü bulunuyorsa uygulanacak oran, kanunda belirtilen sınırları aşamıyor. Taraflar yüzde 31,23’ün altında bir artışta anlaşabiliyor. Bu nedenle açıklanan oran her kiracı için zorunlu zam miktarı değil, yasal üst sınır olarak değerlendiriliyor.
20 bin TL kira ödeyen bir kiracının yeni bedeli ne olacak?
Kasım ayı için açıklanan yüzde 31,23’lük oran, mevcut kira tutarı üzerinden hesaplanıyor. 20 bin TL kira ödeyen bir kiracı için artış miktarı 6 bin 246 TL oluyor. Bu tutarın mevcut kiraya eklenmesiyle yeni aylık ödeme 26 bin 246 TL’ye ulaşıyor.
Benzer şekilde 10 bin TL kira ödeyenlerin yeni bedeli 13 bin 123 TL olarak hesaplanıyor. 15 bin TL kira için 19 bin 684,50 TL, 25 bin TL kira için 32 bin 807,50 TL yeni ödeme ortaya çıkıyor. 30 bin TL kira ödeyen bir kiracı ise yüzde 31,23 artış uygulanması halinde aylık 39 bin 369 TL ödeyecek.
Hesaplamada kuruşlu sonuçların da dikkate alınması gerekiyor. Özellikle yüksek kira bedellerinde artış tutarı yükseldiği için oran üzerinden yapılan işlem, yeni kira miktarını doğrudan belirliyor.
Kira artışı hesaplaması nasıl yapılır?
Yeni kira bedelini bulmak için mevcut kira tutarı 31,23 ile çarpılıyor ve sonuç 100’e bölünüyor. Elde edilen rakam zam miktarını gösteriyor. Bu tutar mevcut kira bedeline eklendiğinde yeni aylık ödeme bulunuyor.
Örneğin 12 bin TL kira için önce 12 binin yüzde 31,23’ü hesaplanıyor. Zam miktarı 3 bin 747,60 TL oluyor. Mevcut bedelle toplandığında yeni kira 15 bin 747,60 TL’ye çıkıyor. Aynı yöntem farklı kira tutarlarına da uygulanabiliyor.
Ev sahibi açıklanan oranın üzerinde zam isteyebilir mi?
Konut ve çatılı iş yeri kiralarında yenileme döneminde uygulanacak artış, Türk Borçlar Kanunu’nun 344’üncü maddesi çerçevesinde değerlendiriliyor. Kasım ayı için açıklanan yüzde 31,23 oranı, bu kapsamda uygulanabilecek artışın üst sınırını oluşturuyor. Ev sahibinin bu oranın üzerinde artış talep etmesi, olağan yıllık kira artışı bakımından yasal sınırla uyuşmuyor.
Tarafların daha düşük bir zam oranında anlaşması mümkün. Ayrıca beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen kira ilişkilerinde kira bedelinin belirlenmesine ilişkin özel hükümler bulunuyor. Bu tür durumlarda yalnızca yıllık artış oranına bakılarak değerlendirme yapılamayabiliyor.
