UNESCO'dan dikkat çeken rapor: 189 gazeteci öldürüldü

Kimlikten pasaporta, ehliyetten evlilik cüzdanına yenilemenin maliyetleri değişti

İçeriği Görüntüle

Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO), 2 Kasım Gazetecilere Karşı İşlenen Suçlarda Cezasızlığa Son Verilmesi Uluslararası Günü’ne dair Gazetecilerin Güvenliği ve Cezasızlık Tehlikesi Hakkındaki Raporu’nu açıkladı. Rapora gore, gazeteci cinayetlerinde cezasızlık oranı 2025 yılında bir puan artarak yüzde 86’ya yükseldi. 2012 yılından bu yana ilk kez artış gösteren oran, 2012’deki yüzde 95 seviyesinden 2024’te yüzde 85’e kadar gerilemişti. UNESCO’nun cezasızlık tanımı, soruşturmaları sonuçlanmayan veya halen devam eden cinayetleri kapsıyor. Buna göre gazeteci cinayetlerinin faillerinden yaklaşık yedide altısı adalet önüne çıkarılmıyor.

‘EN ÖLÜMCÜL 2 YIL’

İki yılda bir yayımlanan rapora göre, 2024 ve 2025 yıllarında toplam 189 gazeteci, medya çalışanı ve gazetecilik faaliyeti yürüten sosyal medya içerik üreticisi öldürüldü. Hayatını kaybedenlerin 14’ü kadın oldu. Bu dönem, son 10 yılın gazeteciler açısından en ölümcül iki yıllık süreci olarak kayıtlara geçti.

KADIN GAZETECİLER

Raporda, öldürülen kadın gazetecilerin yüzde 93’ünün çatışmaları haberleştirirken katledildiğine dikkat çekildi. Raporda ayrıca kadın gazetecileri, çevrimiçi ve çevrimdışı taciz ve zorbalığa orantısız düzeyde maruz kalmaya devam ettiği belirtildi. Raporda, “ BM Kadın Birimi ve Uluslararası Gazeteciler Merkezi (ICFJ) tarafından 2025 yılında yapılan bir araştırma, kadın gazetecilerin yüzde 75'inin bu tür tacize maruz kaldığını ortaya koydu. Araştırma ayrıca, çevrimiçi şiddet sonucu çevrimdışı şiddete maruz kaldığını bildiren kadınların oranının, UNESCO'nun 2020'deki son araştırmasından bu yana iki katına çıktığını, 2025'te yüzde 20'den yüzde 40'ın üzerine çıktığını gösterdi” ifadelerine yer verildi.

Öldürülen gazetecilerin yüzde 67’si Filistin toprakları, Yemen ve Ukrayna gibi çatışma bölgelerinde yaşamını yitirdi. Raporda ayrıca insansız hava araçlarının (İHA) gazeteci ölümlerindeki rolünün arttığına dikkat çekildi. Dronlar, 2024 ve 2025 yıllarında kaydedilen gazeteci cinayetlerinin yüzde 26’sına neden oldu. Rapora göre, Filistin, 2025 yılında en fazla gazeteci cinayetinin kaydedildiği bölge oldu. Raporda, Filistin’de en az 32 gazetecinin öldürüldüğü belirtildi.

Gazetecilerin evlerinde veya mesleklerini belirten basın yelekleri taşıdıkları sırada da hedef alınmaya devam ettiği vurgulandı.

TÜRKİYE

Raporda, UNESCO’nun, Ekim 2025'te 78 devletten, 1 Ocak 2006 ile 31 Ekim 2025 tarihleri arasında gerçekleşen ve henüz çözüme kavuşturulmamış bin 358 vakaya ilişkin cezai ve yargısal durum hakkında güncel bilgiler talep ettiği belirtildi. Raporda, Türkiye’den çözülmemiş 9 gazeteci cinayetine ilişkin bilgi istenildiği ifade edildi.

Raporda, UNESCO’nun 2006 yılında gazeteci cinayetlerini izlemeye başlamasından bu yana dünya genelinde toplam bin 641 gazeteci öldürüldüğün belgelediği belirtildi. Bu rakam, ortalama her dört günde bir gazetecinin hayatını kaybettiği anlamına geliyor.