ÖZEL HABER/Güneş OCAĞA-Mehmet Rumet SOYLU
Diyarbakır’da ani sıcaklık artışlarıyla birlikte karın ağrısı, bulantı, kusma ve ishal şikayetleriyle sağlık kuruluşlarına başvurular arttı. Gazetemiz Güneydoğu Ekspres’e konuşan Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Yakup Demir, sıcak havanın doğrudan bağırsak enfeksiyonuna neden olmadığını, ancak yüksek sıcaklıkların gıdaların daha hızlı bozulmasına ve bakterilerin uygun koşullarda daha hızlı çoğalmasına zemin hazırladığını söyledi.
“SICAK HAVA DOĞRUDAN BAĞIRSAK ENFEKSİYONU YAPMAZ”
Sıcak ve özellikle nemli havaların bazı mikroorganizmaların gıdalarda çoğalması için uygun ortam oluşturduğunu belirten Demir, yemeklerin hazırlanmasından tüketilmesine kadar geçen süreçte soğuk zincirin korunmasının önemine dikkat çekti.
Pişmiş yiyeceklerin uzun süre oda sıcaklığında bekletilmesi, açıkta satılan veya uygun koşullarda saklanmayan ürünlerin tüketilmesi ile güvenilir olmayan su ve buz kullanımının enfeksiyon riskini artırdığını ifade eden Demir, Salmonella, Campylobacter, bazı E. coli türleri ve norovirüsün akut gastroenterite yol açabileceğini kaydetti.
ET, TAVUK VE SÜT ÜRÜNLERİNE DİKKAT
Yaz aylarında özellikle et, tavuk, yumurta, süt ve süt ürünleri ile mayonezli ve kremalı yiyeceklerin uygun sıcaklıkta muhafaza edilmesi gerektiğini belirten Demir, deniz ürünleri ve pişmiş yemeklerin de uzun süre uygun olmayan koşullarda bekletilmemesi gerektiğini söyledi.
YETERİNCE YIKANMAMIŞ SEBZELER RİSK OLUŞTURUYOR
Kesilmiş meyveler ile yeterince yıkanmamış sebzelerin de risk oluşturabileceğine işaret eden Dr. Demir, bir gıdanın kokusunun veya görüntüsünün normal olmasının güvenli olduğu anlamına gelmediğini vurguladı.
BIÇAK VE KESME TAHTALARINA DİKKAT
Dr. Demir, çiğ et ve tavukta kullanılan bıçak ve kesme tahtalarının, salata gibi pişirilmeden tüketilen gıdalarla temas etmesinin de çapraz bulaşmaya neden olabileceği uyarısında bulundu.
“5 TEMEL KURALA DİKKAT EDİLMELİ”
Evde gıda güvenliği açısından temel kuralların önemine dikkat çeken Demir, “Temiz tutun, çiğ ve pişmiş gıdayı ayırın, yiyecekleri iyi pişirin, uygun sıcaklıkta saklayın ve güvenli su kullanın” dedi.
Dünya Sağlık Örgütü’nün önerilerine göre pişmiş ve kolay bozulan gıdaların oda sıcaklığında iki saatten fazla bekletilmemesi gerektiğini belirten Dr. Demir, buzdolabının ise tercihen 5 derecenin altında tutulması gerektiğini ifade etti. Çok sıcak ortamlarda gıdaların bekletilme süresinin daha da kritik hale geldiğini söyledi.
İSHALDE EN ÖNEMLİ KONU SIVI KAYBINI ÖNLEMEK
İshal başladığında önceliğin sıvı ve elektrolit kaybını yerine koymak olduğunu belirten Dr. Demir, su tüketiminin önemli olduğunu, belirgin sıvı kaybı durumunda ise eczanelerden temin edilebilen oral rehidrasyon solüsyonlarının tercih edilebileceğini söyledi.
YAŞLI VE ÇOCUKLARA ÖNERİLER
Özellikle çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalığı bulunan kişilerde susuzluğun daha hızlı ve ciddi sonuçlara yol açabileceğini ifade eden Dr. Demir, beslenmenin tamamen kesilmemesi, kişinin tolere edebildiği hafif ve güvenli gıdalarla beslenmeye devam edilmesi gerektiğini kaydetti.
HER İSHALDE ANTİBİYOTİK KULLANILMAMALI
Akut ishallerin önemli bir bölümünün kendiliğinden düzelen enfeksiyonlar olduğunu ve her vakada antibiyotik kullanımının gerekli olmadığını vurgulayan Dr. Demir, gereksiz antibiyotik kullanımının yan etkilere ve antibiyotik direncine yol açabileceği uyarısında bulundu.
Dr. Demir ayrıca, antibiyotik kararının hastanın yaşı, genel sağlık durumu, ateş, dışkıda kan bulunup bulunmaması, bağışıklık durumu ile seyahat ve gıda öyküsü gibi faktörler değerlendirilerek hekim tarafından verilmesi gerektiğini belirtti.
“İSHAL KESİCİ İLAÇLAR HER HASTA İÇİN UYGUN OLMAYABİLİR”
İshal kesici ilaçların da her hasta için uygun olmadığını söyleyen Demir, özellikle yüksek ateş veya kanlı ishal durumunda bağırsak hareketlerini baskılayan ilaçların doktora danışılmadan kullanılmaması gerektiğini ifade etti.
HANGİ DURUMLARDA HASTANEYE BAŞVURULMALI?
Dışkıda kan görülmesi, yüksek veya devam eden ateş, şiddetli karın ağrısı, üç günden uzun süren ishal ve sürekli kusma nedeniyle sıvı alamama gibi durumlarda sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini belirten Dr. Demir, belirgin susuzluk belirtilerinin de önemsenmesi gerektiğini söyledi.
DIŞARIDA YEMEK YERKEN DE DİKKAT EDİLMELİ
Sıcak havalarda özellikle soğukta tutulması gereken ürünlerin açıkta veya güneş altında bekletilmemesi gerektiğini belirten Dr. Demir, iyi pişmiş ve sıcak servis edilen yiyeceklerin tercih edilmesini önerdi. Güvenilir olmayan su ve buzdan uzak durulması gerektiğini söyleyen Dr. Demir, açık büfelerde uzun süre beklemiş sütlü, yumurtalı ve mayonezli ürünlere karşı da dikkatli olunması gerektiğini ifade etti.
“PİKNİKÇİLER YİYECEKLERİNİ ARAÇTA BIRAKMASIN”
Piknikte veya araç içerisinde yiyecek bırakmanın da önemli bir risk oluşturduğunu belirten Dr. Demir, kapalı otomobillerin iç sıcaklığının kısa sürede gıda güvenliği açısından uygun olmayan seviyelere ulaşabileceğini söyledi.
“İSHALİ MEVSİMSEL BİR DURUM OLARAK GEÇİŞTİRMEYİN”
Sıcak havalarda görülen ishal vakalarının yalnızca mevsimsel bir durum olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayan Dr. Yakup Demir, vakaların çoğunun birkaç gün içerisinde düzelebileceğini ancak özellikle sıvı kaybı ve ağır enfeksiyon belirtilerinin göz ardı edilmemesi gerektiğini belirtti.
DR. DEMİR, ÖNEMLİ ÖNERİLERDE BULUNDU
Dr. Demir, son olarak şunları ifade etti:
“Yaz aylarında enfeksiyonlardan korunmanın en etkili yolunun antibiyotik kullanımı değil; güvenli gıda ve su tüketimi, doğru saklama koşulları, el hijyeni ve gerektiğinde zamanında sağlık kuruluşuna başvurulardır.”
