ÖZEL HABER/Güneş OCAĞA-Mehmet Rumet SOYLU
Diyarbakır’da giderek artan trafik yoğunluğu, kavşaklardaki sorunlar, ana arterlerin kesintiye uğraması ve toplu taşımadaki aksaklıklar kentin ulaşım sorununu yeniden gündeme taşıdı. Gazetemiz Güneydoğu Ekspres’e konuşan Şehir Plancıları Odası Diyarbakır Şubesi yöneticileri, sorunun yalnızca yol ve kavşak düzenlemeleriyle çözülemeyeceğini belirterek, yaya ve toplu taşıma öncelikli, veriye dayalı ve bütüncül bir ulaşım planlamasına ihtiyaç olduğunu vurguladı.
“KENTTEKİ KAVŞAKLAR KİLİTLENİYOR”
Şehir Plancıları Odası Diyarbakır Şube Saymanı Baran Altuğ, kentte özellikle son beş yılda büyük kavşaklarla daha yoğun şekilde karşılaşılmaya başlandığını söyledi. Üç şeritli kavşaklarda yaşanan sorunların özellikle stadyum çevresinde maç günlerinde belirgin hale geldiğini belirten Altuğ, kavşakların kilitlenmesinin kent trafiğinin temel sorunlarından biri olduğunu ifade etti.
“SÜRÜCÜLER ŞERİTLERİ DOĞRU KULLANMIYOR”
Altuğ, kavşaklardaki yoğunluğun nedenlerinden birinin sürücülerin şeritleri doğru kullanmaması olduğunu belirterek, “Herkes sol şeritten kavşağa girmeye çalışıyor; diğer şeritler ise çoğu zaman boş kalıyor” dedi. Sol şeritte oluşan yoğunluğun kavşak içerisindeki akışı engellediğini kaydeden Altuğ, sürücülerin kavşak kullanımı konusunda bilinçlendirilmesi gerektiğini söyledi. Altuğ, bu durumun mevcut trafik sorununun yaklaşık yüzde 10’luk bölümünü etkilediğini belirtti.
ANA ARTERLERDEKİ KESİNTİLER TRAFİĞİ ARTIRIYOR
Urfa Yolu ve Elazığ Yolu gibi ana arterlerin sık sık kesintiye uğramasının da önemli bir sorun olduğunu dile getiren Altuğ, özellikle yüksek kapasiteli ana yollar üzerinde AVM ve otogar gibi yoğun araç hareketliliği oluşturan yapıların doğrudan ana arterlere bağlanmaması gerektiğini söyledi.
Bu tür yapıların servis yollarıyla desteklenmesi gerektiğini belirten Altuğ, otogarın doğrudan Urfa Yolu’na bağlanmasının da ana arter üzerinde sürekli hareketlilik ve kesinti yarattığını ifade etti. Altuğ, büyük ulaşım noktalarının mümkün olduğunca ana arterlerden içeride konumlandırılması gerektiğini belirterek, bu unsurların kentin ilk planlama aşamasında dikkate alınmasının önemine işaret etti.
“ANA ARTERLER GEREĞİNDEN FAZLA KULLANILIYOR”
Diyarbakır’da vatandaşların birçok noktaya ulaşmak için otomatik olarak Urfa Yolu veya Elazığ Yolu’na yöneldiğini belirten Altuğ, kentin farklı akslarında alternatif güzergahların bulunduğunu ancak bu yolların yeterince kullanılmadığını söyledi. Ana arterlerin gereğinden fazla kullanılmasının trafik yoğunluğunu artırdığını kaydetti.
“TOPLU TAŞIMADA ÖNGÖRÜLEBİLİRLİK ÖNEMLİ”
Büyükşehir Belediyesi tarafından başlatılan yeni toplu taşıma entegrasyonunu olumlu bulduklarını belirten Altuğ, sistemin daha da geliştirilmesi gerektiğini söyledi. Toplu taşımanın tercih edilmesi için ulaşımın öngörülebilir olması gerektiğini vurgulayan Altuğ, vatandaşın telefonundan otobüsün ne zaman geleceğini, hangi güzergahtan geçeceğini ve yolculuğun ne kadar süreceğini görebilmesinin toplu taşımaya yönelimi artıracağını ifade etti.
“DAR KALDIRIMLARDA DURAKLARIN OLUŞTURULMASI VATANDAŞLARI MAĞDUR EDİYOR”
Altuğ ayrıca yol tasarlanırken toplu taşıma duraklarının, özellikle cep durakların, en başından planlanması gerektiğini belirtti. Dar kaldırımlarda durak oluşturulmasının yayaları mağdur ettiğini kaydeden Altuğ, kaldırımların mümkün olduğunca beş metreye yakın planlanması ve bunun bir bölümünün cep durak olarak ayrılması gerektiğini söyledi.
“TOPLU TAŞIMA ARAÇLARI ARISINDAKİ REKABET, TRAFİĞİ AKSATIYOR”
Toplu taşıma araçlarının kullanım biçiminin de trafik akışını etkilediğini belirten Altuğ, toplu taşıma araçları arasındaki rekabetin zaman zaman trafik sıkışıklığına yol açtığını ifade etti. Minibüslerin duraklarda uzun süre beklemesinin de ciddi bir kuralsızlık oluşturduğunu söyleyen Altuğ, toplu taşımanın daha düzenli, öngörülebilir ve kurallı hale getirilmesinin kent trafiğine doğrudan katkı sağlayacağını belirtti.
“DİYARBAKIR TAŞIT ODAKLI TASARLANDI”
Şehir Plancıları Odası Diyarbakır Şubesi Eşbaşkanı Serhat Meydan ise trafik sorununun çözümü için birçok kurumun ortak hareket etmesi gerektiğini söyledi.
Diyarbakır’ın büyük ölçüde taşıt odaklı tasarlanmış bir kent olduğunu belirten Meydan, yaya ve toplu taşıma önceliğinin yeterince gözetilmediğini ifade etti. Kentin kuzey ve kuzeybatıya doğru büyüdüğünü kaydeden Meydan, belediye ve adliye gibi önemli kurumların belirli bölgelerde yoğunlaşmasının da ulaşım yükünü artırdığını söyledi.
Meydan, toplu taşıma yatırımlarının ampirik verilere dayanması gerektiğini vurgulayarak, kentteki her yol ve kavşaktan geçen araç sayısının, araç türlerinin, yoğunluk yaşanan saatlerin ve toplu taşıma araçlarındaki doluluk oranlarının tespit edilmesi gerektiğini belirtti. Meydan ayrıca, elde edilecek veriler doğrultusunda otobüs sayısı ve türünün belirlenmesi ve kapsamlı bir ulaşım çalışması yürütülmesi gerektiğini ifade etti.
RAYLI SİSTEM İÇİN DOĞRU PLANLAMA ÇAĞRISI
Diyarbakır’da uzun süredir gündemde olan raylı sistemin önemli bir ulaşım seçeneği olduğunu belirten Meydan, ancak projenin doğru planlanması gerektiğini söyledi. Raylı sistemin kent için olumlu etkileri olacağını ifade eden Meydan, ilk aşamada tramvay hattı güzergâhında yalnızca otobüslerin çalışacağı bir metrobüs sisteminin değerlendirilmesini önerdiklerini anlattı. Metrobüsün daha düşük maliyetle ve daha hızlı uygulanabileceğini belirten Meydan, raylı sistem çalışmalarının ise artık başladığını ve projenin hayata geçirilmesinin planlandığını söyledi.
Meydan, yalnızca yeni yollar ve kavşak düzenlemeleriyle trafik sorununun kalıcı biçimde çözülemeyeceğini belirterek, yol kapasitesinin artırılmasının zaman içerisinde yeni trafik yoğunluklarını beraberinde getirebileceğine dikkat çekti.
TRAFİK SÜRÜCÜLERİNİ BİLİNÇLENDİRME ÇALIŞMALARI YAPILMALI
Diyarbakır’ın yaya öncelikli bir kent haline gelmesi gerektiğini söyleyen Meydan, sürücülerin trafik kuralları konusunda bilinçlendirilmesi için kamu spotları, yerel medya, belediye ve sivil toplum kuruluşlarının ortak çalışmalar yürütmesini önerdi. Toplu taşımanın cazip hale getirilmesi için öncelikle erişilebilir ve kullanışlı olması gerektiğini belirten Meydan, yaya ulaşımının da geliştirilmesinin zorunlu olduğunu söyledi.
Kentteki yeşil alanların bisiklet ve yaya ulaşımı açısından değerlendirilmesini öneren Meydan, altyapı hatları nedeniyle oluşan yeşil kuşakların bisiklet ve yaya yollarına dönüştürülebileceğini ifade etti.
OTOPARK VE ALTERNATİF ULAŞIM GÜZERGAHLARI
Kentte otopark kapasitesinin artırılmasının da gerekli olduğunu belirten Meydan, ekolojik koşullar dikkate alınarak parkların altında veya katlı otoparkların yapılmasının değerlendirilebileceğini söyledi. Meydan, Koşuyolu Parkı’nın altında otopark yapılmasının ilgili kurumların görüşleri alınarak tartışılabileceğini ifade etti.
Ulaşım sorununun yalnızca Urfa Yolu üzerinden ele alınmaması gerektiğini belirten Meydan, Elazığ Yolu’nda da battı-çıktı uygulamalarının değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Daha önce Ulaştırma Bakanlığı tarafından bu konuda açıklamalar yapıldığını hatırlatan Meydan, henüz somut bir çalışma görmediklerini belirtti.
Akıllı sinyalizasyon gibi uygulamaların trafik sorununu tamamen çözmeyeceğini belirten Meydan, bunların ancak geçici çözümler olabileceğini söyledi. Meydan ayrıca, krafik hacmi arttıkça bu uygulamaların etkisinin de zamanla azalacağını ifade etti.
“BÜTÜN KURUMLAR ORTAK ULAŞIM VİZYONU OLUŞTURMALI”
Meydan, Diyarbakır’daki temel sorunlardan birinin kentin demografik yapısındaki değişimin altyapı yatırımlarıyla aynı hızda ilerlememesi olduğunu söyledi. Meydan, kentin uzun süre kayyum yönetiminde kalmasının ardından ortaya çıkan bazı planlama ve yatırım tercihlerinin sonuçlarının bugün hissedildiğini savundu.
Meydan son olarak, “Önümüzdeki dönemde ulaşım ve kent sorunlarının kapsamlı biçimde ele alınacağı bir sempozyum veya çalıştay düzenlenmesi gerekir” dedi.
