Emeklilik sisteminde uzun süre çalışmanın maaşa etkisi, 2027 yılı için hazırlanan yeni düzenleme tartışmalarıyla yeniden gündeme geldi. Mevcut hesaplama yönteminde çalışma dönemleri, prime esas kazançlar ve aylık bağlama oranı emekli aylığının belirlenmesinde etkili oluyor. SGK Başuzmanı İsa Karakaş, Orta Vadeli Program'daki sosyal güvenlik hedeflerini değerlendirirken daha uzun süre çalışanları teşvik edecek seçenekleri gündeme taşıdı. Özellikle 25 yıllık çalışma süresinin ardından her ilave yıl için aylık bağlama oranında artış yapılması, üzerinde durulan formüllerden biri olarak öne çıktı.

25 yıldan sonra çalışanların maaşı nasıl etkilenebilir?

Karakaş'ın değerlendirmesine göre, 25 yıldan sonraki her çalışma yılı için aylık bağlama oranına ek artış sağlayan bir model oluşturulabilir. Aylık bağlama oranı, emekli aylığının hesaplanmasında kullanılan temel unsurlardan biri. Bu oranın yükselmesi, diğer hesaplama koşulları da dikkate alındığında bağlanacak aylığı artırabilecek bir etki yaratabilir.

Önerinin temelinde, sigortalıların emeklilik hakkı kazandıktan sonra çalışma hayatında kalmaya devam etmelerini teşvik etmek bulunuyor. Karakaş, mevcut sistemde bazı çalışanların daha fazla çalışmaları halinde emekli aylıklarının düşebileceği endişesi taşıdığını belirtiyor. Yeni bir teşvik modeliyle uzun süre çalışanların bu sürelerinin emekli aylığına daha güçlü yansıması amaçlanıyor.

Ancak 25 yıldan sonraki her yıl için uygulanacak ilave oranın kaç puan olacağı, hangi sigortalıları kapsayacağı veya hangi tarihten itibaren geçerli olacağı açıklanmış değil. Dolayısıyla 25 yılını dolduran herkesin otomatik olarak belirli miktarda zam alacağı yönünde kesin bir hüküm bulunmuyor.

16 Kasım Gram altın ne kadar? Gram altın neden düştü? Ons altın kaç dolar? Altın fiyatları gerileyecek mi?
16 Kasım Gram altın ne kadar? Gram altın neden düştü? Ons altın kaç dolar? Altın fiyatları gerileyecek mi?
İçeriği Görüntüle

Aylık bağlama oranı nedir, neden önem taşıyor?

Aylık bağlama oranı, sigortalının emekli aylığının hesaplanmasında kullanılan önemli ölçütlerden biri. SSK emekliliğinde aylık hesabı genel olarak ortalama aylık kazanç ve aylık bağlama oranı üzerinden yapılıyor. Sigortalının çalışma geçmişi, primlerinin bildirildiği kazanç tutarları ve ilgili mevzuat dönemleri hesaplamada etkili olabiliyor.

Bu nedenle yalnızca prim gün sayısına bakarak herkes için aynı emekli maaşını hesaplamak mümkün değil. Farklı dönemlerdeki çalışma ve prim kayıtları, aylık hesabında farklı sonuçlar ortaya çıkarabiliyor. Karakaş'ın önerdiği ek ABO modeli ise 25 yıldan sonraki çalışma süresinin hesaplamada daha belirgin bir karşılık bulmasını hedefliyor.

Kısmi emeklilikte ayrı taban maaş mı uygulanacak?

Karakaş'ın dikkat çektiği ikinci seçenek, kısmi emeklilik ile normal emeklilik için iki ayrı taban aylık belirlenmesi. Böyle bir düzenlemede emeklilik türüne göre farklı taban maaşlar uygulanması gündeme gelebilir. Ancak bu ihtimal de henüz yasal düzenlemeye dönüşmüş değil.

Kısmi emeklilik ve normal emeklilik arasındaki koşullar, sigortalılık başlangıcı ve ilgili mevzuat hükümlerine göre değişebiliyor. Yeni bir taban aylık modelinin uygulanması halinde hangi koşullarda hangi tutarın geçerli olacağı ayrıca belirlenmek zorunda.

25 yıl formülü ne zaman yürürlüğe girecek?

Şu an için 25 yıl sonrasında aylık bağlama oranını artıracak modelin yürürlük tarihi açıklanmadı. Karakaş'ın sözünü ettiği seçenekler, Orta Vadeli Program'da yer alan daha uzun süre istihdamda kalmayı teşvik etme hedefiyle ilişkilendiriliyor. Bu hedeflerin hayata geçmesi için ilgili mevzuatta değişiklik yapılması gerekiyor.

Kaynak: Haber Merkezi