Avrupa Parlamentosu (AP), iltica başvurularının daha hızlı değerlendirilmesini amaçlayan ve "güvenli üçüncü ülke" uygulaması ile Avrupa Birliği (AB) çapında "güvenli menşe ülkeler listesi" oluşturulmasını öngören düzenlemeleri kabul etti.
AP'den yapılan açıklamaya göre, milletvekilleri Genel Kurulda yapılan oylamada, AB genelinde geçerli olacak güvenli menşe ülkeler listesi oluşturulmasını onayladı.
Oylamada düzenleme 408 oyla kabul edilirken, 184 milletvekili karşı oy kullandı, 60 milletvekili çekimser kaldı. Yeni liste kapsamında Kosova, Bangladeş, Kolombiya, Mısır, Hindistan, Fas ve Tunus’un yer aldığı bu liste sayesinde, bu ülkelerden gelenlerin iltica başvuruları hızlandırılacak ve geri gönderme süreçleri kolaylaştırılacak. Bu ülkelerden gelen başvurularda, kişinin geri gönderilmesi halinde zulüm ya da ciddi zarar riski bulunduğunu kanıtlama yükümlülüğü başvuru sahibine ait olacak.
AB’YE ADAY ÜLKELER ‘GÜVENLİ’
Düzenleme ayrıca AB'ye aday ülkelerin de kural olarak "güvenli menşe ülke" sayılmasını öngörüyor. Ancak silahlı çatışma, yüksek iltica kabul oranı veya temel hakları etkileyen yaptırımlar gibi durumlarda bu değerlendirme askıya alınabilecek. Milletvekilleri ayrıca, üye devletlerin belirli koşulların sağlanması halinde iltica başvurularını "güvenli üçüncü ülke" kavramı kapsamında değerlendirebilmesine olanak tanıyan düzenlemeyi de onayladı.
Buna göre, başvuru sahibinin söz konusu ülkeyle aile bağı, önceki ikamet veya kültürel-dilsel bağlantı gibi ilişkilerinin bulunması ya da AB'ye gelirken bu ülkeden geçmiş olması durumunda başvurunun bu ülkede incelenmesi mümkün olacak.
İNSAN HAKLARI ÖRGÜTLERİ ELEŞTİRİYOR
Yeni düzenleme, AB göç politikası tartışmalarının tam merkezinde yer alıyor. İnsan hakları örgütleri, "güvenli menşe ülke" ve "güvenli üçüncü ülke" uygulamalarının bireysel iltica başvurularının adil şekilde incelenmesini zorlaştırabileceğini ve koruma ihtiyacı olan kişilerin geri gönderilme riskini artırabileceğini savunuyor. Eleştiriler özellikle listede yer alması planlanan bazı ülkelerde insan hakları ve hukukun üstünlüğüne ilişkin sorunların devam ettiği yönünde yoğunlaşıyor.
Düzenlemelerin yürürlüğe girebilmesi için AB Konseyinin de resmi onayı gerekiyor.
