ÖZEL HABER-Mehmet TÜRK
Diyarbakır’ın Bismil ilçesinde ekinlerin biçilmesinin ardından saman ticareti de hareketlendi. Bismil, Silvan, Çınar ve Hazro’da temin edilen samanlar, Doğu Anadolu’nun Muş, Ağrı, Van, Erzurum ve Ardahan illerine gönderiliyor. Ancak saman ticareti yapan esnaf, artan maliyetler ve düşük kâr marjı nedeniyle zor günler geçiriyor.
Diyarbakır’da çileli saman ticareti!https://t.co/4yvlxZvUsy pic.twitter.com/7Q5VZCDD8u
— Güneydoğu Ekspres (@ekspreshaber_) August 21, 2026
Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin “Çukurovası” olarak nitelendirilen Bismil ilçesinde tarla sezonunun ardından saman hareketliliği başladı. Bölgedeki tarım arazilerinde biçilen mercimek, arpa ve buğdayın yanı sıra zaman zaman yonca samanı da toplanarak Doğu Anadolu Bölgesi’ne gönderiliyor.
Yıllardır saman ticaretiyle uğraşan Resul Aydın, Bismil ve çevresinden aldıkları samanları başta Muş, Ağrı, Van, Erzurum ve Ardahan olmak üzere Serhat bölgesine gönderdiklerini belirterek, sektörün dışarıdan göründüğü kadar kazançlı olmadığını söyledi.
“ÇOK MEŞAKATLİ BİR İŞ”
Saman ticaretinin oldukça zahmetli olduğunu ifade eden Aydın, yaptıkları işin karşılığında elde edilen kazancın ise emeğe oranla oldukça düşük kaldığını belirtti.
Aydın, “Bismil, Silvan, Çınar ve Hazro bölgelerinde saman işi yapıyoruz. Saman alıp Serhat bölgesine, Muş’a, Ağrı’ya, Van’a, Erzurum’a ve Ardahan’a gönderiyoruz. Mercimek, beyaz, arpa ve buğday samanının yanı sıra zaman zaman yonca samanı da yüklüyoruz. Çok meşakkatli ve zor bir iş. Kâr marjı da çok düşük. İnsanların emeğine karşı ciddi bir getirisi yok. Yıllardan beri bu işi yaptığımız için devam ediyoruz” dedi.
7 BİN LİRAYA ALINAN SAMAN, 12 BİN LİRAYA MAL OLUYOR
Saman ticaretinde yalnızca ürünün alış fiyatının değil, yükleme, torba ve nakliye gibi giderlerin de önemli bir maliyet oluşturduğuna dikkat çeken Aydın, özellikle mercimek samanında maliyetlerin ciddi seviyelere ulaştığını söyledi.
Mercimek samanını tonunu yaklaşık 6-7 bin liraya aldıklarını belirten Aydın, şöyle konuştu:
“Mercimek samanını 6-7 bin lira arasında alıyoruz. Ton başına 1.500 lira yükleme ücreti veriyoruz. Boş torba parası olarak da ton başına 600 lira ödüyoruz. Bunun yanında araba kirası var. Masrafları üst üste koyduğunuz zaman 7 bin liraya aldığınız saman bize 11-12 bin liraya mal oluyor. Üzerine bir lira bile kâr payı eklediğinizde maliyet daha da yükseliyor. Aslında 13-14 bin liraya satılması gereken samanı çoğu zaman 12-13 bin liraya satmak zorunda kalıyoruz.”
BEYAZ SAMANIN FİYATI YÜKSELDİ
Sezon başında özellikle beyaz samanın çok düşük fiyatlarla alıcı bulduğunu ifade eden Aydın, biçerdöver sahiplerinin saman karşılığı yaptıkları anlaşmalar nedeniyle önemli ölçüde zarar ettiğini söyledi.
Aydın, sezon başıyla bugün arasında fiyatlarda ciddi değişim yaşandığını belirterek, “Beyaz saman sezon başında çok ucuzdu. Çoğu biçerciler saman karşılığı anlaştığı için zarar etti. Şimdi samanda bir hareketlilik var. Beyaz samanın tonu 2 bin 500 liraya çıktı. Pres ve işçilik dahil 4 bin liraya çıktı. Ancak teslimat fiyatı 6 bin lira ve üzerine çıktı. Yani sezon başındaki fiyata göre çok daha iyi bir durum var” ifadelerini kullandı.
“RIZKIMIZI BU ŞEKİLDE KAZANIYORUZ”
Saman ticaretinin zorluğuna rağmen yıllardır bu sektörde olduklarını ve geçimlerini bu işten sağladıklarını belirten Aydın, artan maliyetler karşısında ayakta kalmaya çalıştıklarını söyledi.
Aydın, sözlerini şöyle tamamladı:
“Bu iş gerçekten çok zor ve meşakkatli. Biz de hayatımızı idame ettirip rızkımızı bu şekilde kazanmaya çalışıyoruz. Yıllardan beri bu işi yaptığımız için devam ediyoruz. Emeğimizin karşılığında çok büyük paralar kazanmıyoruz. Masraflar çok fazla. Samanı tarladan alıp başka bir bölgeye ulaştırana kadar birçok gider ortaya çıkıyor. Buna rağmen ekmeğimizi bu işten kazanıyoruz.”
Bismil’de tarlalardan toplanan saman, Güneydoğu ile Doğu Anadolu arasında yıllardır devam eden önemli bir ticaret zincirinin de parçası oluyor. Ancak bu zincirin her halkasında artan maliyetler, üreticiden tüccara kadar emeğin karşılığını giderek daha fazla zorluyor.
