Birçok anne-baba çocuğunda tekrarlayan burun akıntısı, öksürük, cilt döküntüsü ya da sık hastalanma gördüğünde aynı soruyu sorar:
“Acaba alerjik mi?”
Bu soru çok yaygındır; çünkü alerji belirtileri, özellikle çocukluk çağında, birçok başka hastalıkla karışabilir.
Bu yazımda, alerjinin ne olduğunu, hangi belirtilerin düşündürmesi gerektiğini, hangi durumların alerjiyle karıştırıldığını ve ne zaman doktora başvurulması gerektiğini adım, adım ele alacağız
Alerji Nedir?
Alerji, bağışıklık sisteminin normalde zararsız olan maddelere (polen, ev tozu, besinler, hayvan tüyü gibi) aşırı ve yanlış bir yanıt vermesidir. Bu maddelere alerjen denir.
Alerjik çocuklarda bağışıklık sistemi, bu maddeleri tehlikeli gibi algılar ve histamin gibi kimyasallar salgılar. İşte belirtiler de bu mekanizma sonucu ortaya çıkar.
Çocuklarda En Sık Görülen Alerji Türleri
1. Alerjik Rinit (Bahar Alerjisi)
*Şeffaf burun akıntısı
*Burun tıkanıklığı
*Sık hapşırma
*Burun kaşıntısı
*Gözlerde kaşıntı ve sulanma
Ateş genellikle yoktur.
2. Astım ve Alerjik Öksürük
*Gece artan, kuru öksürük
*Koşunca ya da gülünce öksürük
*Hırıltılı solunum
*Nefes darlığı
Sık tekrarlayan bronşit öyküsü varsa alerjik astım düşünülmelidir.
3. Besin Alerjileri
*Kusma
*İshal
*Ciltte döküntü
*Dudak, göz kapağı şişliği
*Bazı durumlarda nefes darlığı
En sık sorumlu besinler:
İnek sütü, yumurta, fındık, yer fıstığı, buğday, balık
4. Atopik Dermatit (Alerjik Egzama)
*Yanaklarda, dirsek içlerinde, diz arkalarında kızarıklık
*Şiddetli kaşıntı
*Kuru, çatlayan cilt
Bebeklikte başlayan egzama ilerleyen yıllarda alerjik rinit veya astıma dönüşebilir (atopik yürüyüş).
Alerji ile Sıklıkla Karıştırılan Durumlar
Her burun akıntısı, her öksürük alerji değildir.
Alerji Sanılan Ama Alerji Olmayan Durumlar
*Sık geçirilen viralenfeksiyonlar
*Kreşe yeni başlayan çocuklarda üst solunum yolu enfeksiyonları
*Geniz eti büyümesi
*Reflüye bağlı öksürük
*Soğuk havaya bağlı burun akıntısı
*Diş çıkarma dönemi (bebeklerde)
Ateş, halsizlik, koyu sarı-yeşil akıntı varsa alerjiden çok enfeksiyon düşünülür.
Alerji İçin Uyarıcı İpuçları
Aşağıdaki sorulara “evet” yanıtı artıyorsa alerji olasılığı güçlenir:
*Belirtiler haftalarca sürüyor mu?
*Aynı şikâyetler her yıl aynı dönemde mi oluyor?
*Ev temizliğinden sonra öksürük artıyor mu?
*Evde sigara dumanı, evcil hayvan var mı?
*Ailede astım, alerji, egzama öyküsü var mı?
*Ateş olmadan burun akıntısı ve öksürük oluyor mu?
Alerji Tanısı Nasıl Konur?
Alerji tanısı sadece kan testine bakılarak konmaz.
Tanıda kullanılan yöntemler:
*Ayrıntılı öykü
*Fizik muayene
Gerekirse:
*Deri prik testi
*Spesifik IgE kan testleri
*Solunum fonksiyon testleri (yaş uygunsa)
Her pozitif test hastalık anlamına gelmez, her negatif test de alerji yok demek değildir.
Ne Zaman Doktora Başvurmalıyım?
*Öksürük 3–4 haftadan uzun sürüyorsa
*Çocuk gece öksürükten uyanıyorsa
*Aynı şikâyetler sık tekrarlıyorsa
*Nefes darlığı, hırıltı varsa
*Cilt lezyonları geçmiyorsa
*Besin sonrası ani belirtiler oluyorsa mutlaka bir çocuk hekimi veya çocuk alerji uzmanına başvurulmalıdır.
Sonuç olarak sevgili aileler her Alerji belirtiyle gelmez, her belirti alerji değildir alerji, doğru tanı konduğunda kontrol altına alınabilen bir durumdur. Ancak her burun akıntısına “alerji” demek, gereksiz ilaç kullanımına ve aile kaygısına yol açabilir.
En doğru yaklaşım:
*Panik yapmamak
*Belirtileri gözlemlemek
*Gerektiğinde uzman görüşü almaktır.
Sağlıklı günler dilerim
