Bayramda en sık duyduğum sorulardan biri bu. Ailelerimiz genelde ikiye ayrılır: Bir grup “hiç yemesin” diyor, diğer grup da “bayramdır, yesin” diye tamamen serbest bırakıyor.

Gerçek şu ki, ikisi de doğru değil.

Şimdi şöyle düşünelim… Bir çocuk bayram günü sabah kalkıyor, kahvaltıdan sonra ziyaretler başlıyor. Her kapıda bir avuç şeker, çikolata...Daha öğlen olmadan ciddi miktarda basit şeker almış oluyor. Çocuğun metabolizması bunu yetişkin gibi tolere edemiyor.

Bu durumda klinikte ne görüyoruz?

En sık:

* Karın ağrısı

* Bulantı

* İştahsızlık

* Bazen ishal

Bunun nedeni aslında çok basit. Fazla şeker bağırsakta osmotik yük oluşturur, yani suyu kendine çeker. Bu da dışkının yumuşamasına ve karın rahatsızlığına yol açar. Aynı zamanda hızlı yükselen kan şekeri, ardından gelen insülin yanıtı nedeniyle çocukta kısa süreli dalgalanmalara neden olur. Aileler bunu genelde “çocuk bir tuhaf oldu” diye tarif eder.

Bir de diş boyutu var. Özellikle bayramda tüketilen yapışkan şekerler diş yüzeyinde uzun süre kalır. Ağız florasındaki bakteriler bu şekeri kullanarak asit üretir ve bu süreç erken çocukluk çağı çürüklerinin en önemli nedenlerinden biridir.

Peki çözüm ne?

Şunu net söyleyeyim:

Çocuğa “şeker yasak” demek hem gereksiz hem de sürdürülebilir değil. Ama kontrolsüz bırakmak da doğru değil.

En pratik yaklaşım şu:

* Günlük tüketim sınırı belirlenmeli

* Şeker tüketimi gün içine yayılmalı

* Mümkünse aç karnına değil, yemek sonrası verilmeli

* Gün sonunda mutlaka diş fırçalama ihmal edilmemeli

Ailelere genelde şöyle öneriyorum:

Çocuk bayramda topladığı şekerlerin hepsini aynı gün tüketmesin. Bir kısmı ayrılır ve sonraki günlere bölünür. Bu hem metabolik yükü azaltır hem de çocuğun bayram heyecanını birkaç gün daha sürdürür.

Unutulmaması gereken bir şey daha var:

Bayram, çocuk için sadece şeker değildir. Sosyal etkileşim, aile bağı, ziyaret kültürü… Bunlar en az şeker kadar değerlidir.

Sonuç olarak:

Çocuklar bayramda şeker yiyebilir. Ama mesele ne kadar ve nasıl yediği.

Denge kurulduğunda ne sağlık bozulur ne de bayramın tadı kaçırılır.

Herkese mutlu bayramlar.