Evrene yakından bakıldığında görülen şey şudur: hiçbir yapı dağınık halde kalıp varlığını sürdüremez. En küçük parçacıklardan en büyük sistemlere kadar her şey ilişki kurarak, birleşerek ve form alarak var olur. Kuarklar bunun en uç örneklerinden biridir. Doğrudan gözlemlenemeyen bu parçacıklar, tek başlarına değil güçlü bağlar kurarak protonları ve nötronları oluşturur. Yani varlıklarını ancak daha büyük bir bütünün içinde sürdürebilirler.
Örgütlenme Düzeni
İnsan bedeni, trilyonlarca hücrenin kusursuz bir ilişkiler ağıdır. Bu yapı içinde en küçük kopuş bile bütünün işleyişini bozar. Bu nedenle yaşamın kendisi, parçaların birbirine bağlanma ve bütün oluşturma becerisidir.
Burada kritik ayrım şudur: örgütlenme yalnızca bir araya gelmek değildir. Örgütlenme, farklı parçaların kendi doğasını kaybetmeden bir bütün oluşturabilmesidir. Toplumsallaşma ise bu örgütlenmenin yaşam üreten hale gelmesidir. Doğa bunu sürekli başarır. Çünkü doğada hiçbir parça kendisini inkâr ederek bütüne katılmaz.
Bu noktada soru daha da keskinleşir: Evrenin en küçük parçaları bile kendi doğalarına sadık kalarak örgütlenirken, insan neden bu doğal akıştan uzaklaşmaktadır?
İnsanın Kendi Doğasından Kopuşu
İnsan örgütlenmekten uzak değildir, aksine sürekli örgütlenme çabası içindedir. Sorun, bu örgütlenmenin kendi doğasından kopuk olmasıdır. Çünkü insan uzun zamandır kendi iç bütünlüğünü dışarıdan gelen tanımlarla kurmaya çalışmaktadır. Aile, eğitim, ideoloji ve otorite insanın ne olması gerektiğini sürekli yeniden tarif eder. Bu durumda insan kendinden uzaklaşır ve başkalarının zihniyle yaşamaya başlar.
Kendi bütünlüğünden uzaklaşan insan doğal olarak ilişkilerinde de bütünlük kuramaz. Bu nedenle ortaya çıkan şey gerçek örgütlenme değil, örgütlenmenin görüntüsüdür. Aynı yerde bulunmak, aynı dili kullanmak veya aynı hedefi dile getirmek tek başına bütünlük oluşturmaz. Çünkü gerçek örgütlenme, dışsal benzerlik değil içsel uyumdur.
Bu kopuşun en görünür sonucu yapay dilin oluşmasıdır. Bu dilde insan çoğu zaman kendisini görmez. Kendi sorumluluğunu taşımak yerine sürekli dışarıyı analiz eder. Kendi dağınıklığını fark etmez ama başkalarının dağınıklığını sürekli konuşur. Böylece yaşamı dönüştüren bir ilişki yerine, yaşamı yorumlayan bir pozisyon ortaya çıkar.
Bu pozisyon çoğu zaman iyi niyetlidir, fakat iyi niyet tek başına sonuç üretmez. Yaşam niyetlere değil, ortaya çıkan gerçekliğe bakar. Eğer ilişkiler büyümüyor, farklılıklar çatışmaya dönüşüyorsa orada örgütlenme değil, örgütlenme taklidi vardır.
Örgütlülüğün Gerçek Doğası
Doğada hiçbir şey zorla bir arada tutulmaz. Hücreler emirle değil uyumla çalışır. Organlar baskıyla değil karşılıklı enerji bağlarııyla işlev görür. Evren parçalarını zorlayarak değil, doğal bir akış içinde bir arada tutar. Bu nedenle gerçek örgütlülük baskının değil uyumun sonucudur.
Burada doğal insan ile yapay insan arasındaki fark belirginleşir. Doğal insan yaşamla doğrudan ilişki kurar ve kendisini gerçekleştirdikçe başkalarıyla bağ kurar. Bu bağlar büyütücü ve çoğaltıcıdır. Yapay insan ise yetkilere tutunur ve ilişkileri bu kimlikler üzerinden kurar. Bu nedenle ilişkiler çoğu zaman gerilim üretir.
Gerçek örgütlülüğün ölçüsü basittir. İlişkiler büyütüyor mu, yoksa tüketiyor mu? İnsanları birbirine yaklaştırıyor mu, yoksa uzaklaştırıyor mu? Farklılıkları zenginlik haline getiriyor mu, yoksa çatışma sebebi mi yapıyor? Eğer bir yapı bunları üretemiyorsa orada örgütlülükten söz etmek mümkün değildir.
Bu nedenle siyaset de aslında bir örgütlenme biçimidir. Ancak siyaset yalnızca talep üretmek değil, aynı zamanda gerçekliği okuyabilme sanatıdır. İnsanlarla bağ kuramayan bir anlayışın, yaşam içinde karşılık üretmesi de mümkün değildir. Çünkü yaşam, yalnızca sözleri değil, sonuçları doğrular.
Örgütlülük Bir Sır Değil, Doğal Bir Akıştır
Örgütlü olmak bir sır değildir. Aksine yaşamın en açık yasalarından biridir. Sır gibi görünen şey, insanın bu açıklığı unutmuş olmasıdır.
Kuarkların yaptığı budur. Atomların yaptığı budur. Hücrelerin yaptığı budur. Doğanın yaptığı budur. Hepsi kendisi olduğu için ilişki kurar ve bütünleşir. İnsan da kendi doğasına yaklaştığı ölçüde aynı yasaya dahil olur.
Bu nedenle mesele daha fazla örgüt kurmak ya da daha fazla insanı bir araya getirmek değildir. Mesele, insanın kendi içinde nasıl bir bütünlük kurabildiğidir. Çünkü dışarıdaki her örgütlenme, içerideki örgütlenmenin bir yansımasıdır.
Sonuçta temel gerçek değişmez: Kendisi olan her şey örgütlenir. Kendisi olan her şey ilişki kurar. Kendisi olan her şey yaşamı büyütür.
